Van Streek Post (10).

Groeten uit Rijsenhout (Aalsmeer
),
van 100 jaar geleden.

Een oproepje van onze Redactrice, Hélène Kaslander, maakte me nieuwsgierig. Zij vroeg naar post of postale dingen van Rijsenhout. De vraag kwam direct; ‘hoe oud is Rijsenhout’? Aan het eind van de jaren vijftig werd de oude naam Aalsmeerderbuurt-Zuid gewijzigd in Rijsenhout. En de Haarlemmermeer werd pas honderd jaar daarvoor, rond 1850, drooggelegd. Rijsenhout schuurde vele jaren van het bestaan tegen Aalsmeer aan. Veel kinderen gingen er naar school en ook de post liep via Aalsmeer.


Voorzijde; ansichtkaart uit 1916.

Maar werd er ook post verzonden vanuit dit, van oudsher, dijkdorp? Ja zeker, en hele aparte zelfs! Honderd jaar geleden is de wereld verwikkeld in de ‘Grote Oorlog 1914 – 1918’, welke we nu de Eerste Wereldoorlog noemen. Nederland bleef neutraal maar mobiliseerde wel. Een onderdeel van deze mobilisatie was het bemannen van de ‘Stelling van Amsterdam’. De Stelling van Amsterdam was een verdedigingslinie, gelegen op 15 tot 20 kilometer rond het centrum van onze hoofdstad. Een ring van o.a. 45 forten omringde onze hoofdstad Amsterdam. Deze forten samen met andere objecten zoals dijken en waterpartijen vormden een onneembare vesting. Eén van deze forten bevond (en bevind) zich in Rijsenhout.


Luchtfoto van het fort in Rijsenhout (Fort bij Aalsmeer). Vooraan op de foto ziet u de ringvaart van de Haarlemmermeer.

Het ‘Fort bij Aalsmeer’ van de ‘Stelling van Amsterdam’ ligt eigenlijk in Rijsenhout. Het fort verdedigde de zone tussen de forten Hoofddorp en Kudelstaart. Tijdens de mobilisatie was het Rijsenhoutse Stelling Fort bemand, er was ruimte voor 280 man. De manschappen in de forten waren ver van huis. Jongens werden geplaatst aan de andere kant van het land, zoals mijn Aalsmeerse opa Klaas Keessen in het Brabantse Reusel. De tijd van opgeroepen zijn liep op tot 1,5 jaar en men mocht maar af en toe naar huis. Contact met de familie liep via de post. Daarvoor was wel iets moois in het leven geroepen, de militairen hadden portvrijdom. Geen postzegel op de kaart maar ze konden volstaan met het schrijven van, in de rechterbovenhoek, “Militair, naam en legerplaats”.


Detail met stempel Aalsmeer 2. In plaats van de postzegel staat de tekst "Militair, P. Francke, Fort Aalsmeer", waarmee gebruik gemaakt wordt van portvrijdom voor militairen.

Zo gebeurde het ook met het hierbij afgebeelde poststuk dat verzonden werd vanuit het ‘Fort bij Aalsmeer’, gepost werd in Aalsmeer en verzonden naar Biggekerke, op Walcheren in Zeeland. Militair Kanonnier der tweede klasse P. Francke laat zijn ouders, broeders en zusters weten dat hij goed gezond is en deze week nog niet naar huis komt. Niet voor de volgende week! Verder schrijft hij op 25 maart 1916 dat het mooie weer weer gauw gedaan is en dat het nu weer winter is.


Achterzijde; ansichtkaart uit 1916.

Het poststuk is afgestempeld op 27 maart 1916 tussen 6 en 7 ‘voor de middag’ met het type raderstempel Aalsmeer nummer twee. Van het aankomststempel in Biggekerke is de datum helaas niet te lezen. Een portvrij kaartje van P. Francke aan landbouwer A. Francke uit 1916, helemaal prachtig.


Detail uit de ansichtkaart met de patroulle.

Wat de kaart helemaal mooi maakt is de beeldzijde. Aan de beeldzijde zien we een stukje Aalsmeer, twee manschappen en een officier bewapend en op patrouille in wat we nu de Dorpsstraat van Aalsmeer noemen. Links, met lichte broek bij de lantaarnpaal, een manschap met de officier, rechts bij de slootkant de andere manschap waarvan het wapen duidelijk te zien is. De patrouille staat ongeveer ter hoogte van waar nu de Provincialeweg de Dorpsstraat doorsnijdt, in de verte zien we het Touwslagershuis waar de Lijnbaan begint. We kijken in de richting van Aalsmeer-Oost. Nederland was neutraal, toch kregen ook Rijsenhout en Aalsmeer heel wat mee van wat er gaande was. Jonge jongens moesten voor lange tijd naar de andere kant van het land als gemobiliseerde en ook in de eigen omgeving kwamen de inwoners de patrouilles en oefeningen tegen vanuit de forten. Een bijzondere ‘Groet uit Rijsenhout’ uit een bijzondere tijd van honderd jaar geleden.


Klaas F. Keessen

 

november 2015, Klaas F. Keessen




Zie ook op deze Site al andere eerder verschenen artikelen;

Verenigingsblad Postzegelvereniging Aalsmeer

 

  
  Voor meer informatie: