Op deze pagina is een thematische éénkader verzameling opgenomen die op verschillende tentoonstellingen met zilver werd bekroond.

 



Sint Nicolaas,

Sinterklaas die goede heer, komt hier alle jaren weer, ..........

Sint Nicolaas, wie kent hem niet. Allen vierden wij in onze jeugd, en velen van ons nog, het Sint Nicolaas feest. Iedereen herinnert zich nog het zetten van de schoen, het zien aankomen van de stoomboot en de pakjesavonden.
Maar waar komt deze traditie vandaan, hoe komt de Sint aan de titel van weldoener of kindervriend. Waarom werd Nicolaas de beschermheilige van zo vele beroepen in onze maatschappij? Wat verrichtte deze man voor daden dat hij tot heilige werd uitgeroepen? Waarom werden n worden zoveel plaatsen en plekken met zijn naam gesierd? Dat Sint Nicolaas al lange tijd wordt vereert blijkt wel uit het feit dat zijn stoffelijke resten in 1089 al door Italiaanse zeelieden werden geroofd om in de kathedraal van Bari in Italië te worden begraven.
Sinterklaas die goede heer, ......................

Hoofdstukken;

1. Sinterklaas, waar komt hij vandaan?
1.1 Herkomst
1.2 De verbreiding.
1.3 Duitstalige en Engelstalige gebieden.

2. De legende.
2.1 De boosaardige slager.
2.2 De drie dochters.
2.3 De zeelieden.
2.4 Patroon van de koopvaart en handel.
2.5 Schutspatroon.

3 Sint in Nederland.
3.1 De Winterheiligen.
3.2 De heidense heilige.
3.3 Het kinderfeest.

1. Sinterklaas, waar komt hij vandaan?
1.1 Herkomst


Sint Nicolaas is naar men zegt in het jaar 300 geboren in de stad Patara, in het zuiden van Turkije. Ook daar in die streek is hij in latere jaren de bisschop van Myra, het huidige Demre.


Rond het jaar 500 begon in het Oosten zijn verering op gang te komen. Circa het
jaar 800, ten tijde van Karel de Grote, bereikte de devotie de stad Rome.

1.2 De verbreiding.


Het zijn vooral schippers die zijn mare verbreiden.


Eerst via Malta, Monaco naar Frankrijk en later naar West-Europa.


Waar naast Myra en Bari het Noord-Franse plaatsje Saint-Nicolaas-de-Port bij Nancy een belangrijke stad voor de Nicolaas verering was.


In de oorspronkelijke kerk waar Sint Nicolaas woonde en werkte, in Myra, werd hij begraven. Deze plaats groeide uit tot een pelgrimsoord omdat de bezoekers op wonderbaarlijke wijze genazen. Helaas werd de kerk door aardbevingen verwoest.
Door de opkomst van de Islam als geloof verdween het Christelijke geloof uit de streek van Myra in Turkije. Reden voor Italiaanse zeelieden om in 1089 de stoffelijke resten van de Sint te stelen en in de kathedraal van Zuid-Italiaanse Bari bij te zetten.
Zo lagen de resten van de Christelijke heilige weer in een Christelijke kerk.

1.3 Duits- en Engelstalige landen.


In de Duits sprekende landen kwam de legende van Sint Nicolaas tot grote Bloei.


De Engels en Spaans sprekende landen worden bezocht met kerst door zij 'broer' de Kerstman.


De Kerstman, die volgens hun legende in Finland, vlak bij de poolcirkel woont.

2. De legende
Sint Nicolaas werd zo beroemd omdat hij vele grote wonderen verrichtte in zijn tijd.

2.1 De boosaardige slager.


Een boosaardige slager in Myra bijvoorbeeld had drie malse jongetjes zijn huis in gelokt, hun lekker te eten gegeven en hen daarna in hun slaap geslacht en in de pekel gedaan om hen later als varkensvlees te verkopen. Sint Nicolaas merkte direct wat er was gebeurd, zette zijn staf in de pekelton en wekte zo de kindertjes weer tot leven.
Zo werd hij al meteen de grote kindervriend, één zoals het stempel op de brief laat zien.


Vanaf die tijd wordt Sint veel afgebeeld met de pekelton en de drie kinderen.


Ook de bisschopsstaf wordt, na de redding van de drie jongetjes, een herkenbaar iets. In de meeste gevallen wordt de staf met een krul afgebeeld. Echter ook zijn er afbeeldingen, zelfs filatelistisch, met een kruistak.


Kruisstaf


Unieke afbeeldingen van de Kerstman met bisschopsstaf.

2.2 De drie dochters.

Als zodanig werd hij nog beroemder toen hij de drie dochters van een arme edelman hielp, die dreigde over te schieten omdat zij geen geld hadden voor het aanschaffen van een huwelijks uitzet. Sint Nicolaas stelde ze in staat te trouwen door 's nachts, na het geweeklaag van de drie te hebben aangehoord, voor alle drie een klomp goud naar binnen te gooien. (in de schoen?)



Hier vinden de afbeeldingen met de drie gouden bollen hun oorsprong.


Of drie zakken goud.

2.3 De zeelieden.


Maar de goedheiligman deed nog veel meer. Toen er eens een schip in nood was voor de kust, riepen de zeelieden Sint Nicolaas aan. De heilige verscheen direct aan boord en op hetzelfde ogenblik ging de storm liggen.

Vanaf dat moment was Sint Nicolaas ook de schutpatroon van de zeelieden.

2.4 Patroon van de koopvaart en handel.


In ene tijd van grote hongersnood zorgde Sint Nicolaas er voor dat er graan vanuit een paar koopvaardijschepen kon worden gebruikt, om de hongerende bevolking van een grote stad te voeden. En dit geschiede zonder dat de lading uit deze schepen verminderde, werd hij bovendien de patroon van de koopvaardij en handel.


Geen wonder dat de Sint in veel haven- en handelsplaatsen vernoemd werd.


Vernoemd, zoals de Nikolaus - Markt in Hamburg.


Vernoemd, zoals bij de Nicolaasbrug bij Chiny in België.

2.5 Schutspatroon

Zo werd hij schutspatroon van landen als Bulgarije en Rusland.


In deze landen werd hij veel op iconen in kerken afgebeeld.


De eerste zegel van rechts in het postzegeboekje laat een icoon zien uit het Zweedse Nationaal Museum in Stockholm.


Niet alleen van landen, ook van dit Friese plaatsje, St. Nicolaasga, is Sint de beschermheilige.



En de beschermheilige van deze stad in Belgisch Oost-Vlaanderen.


Op vele plaatsen waar Nederlanders kwamen, kwam ook de legende van Sint Nicolaas.


Zo zien we plaatsen in oude koloniën met zijn naam en komen zijn beeltenis tegen in gebieden waar van ouds her veel Nederlanders naar toe emigreerde.


Plaatsen namen de naam Nicolaas over als plaatsnaam of namen de beeltenis van de Sint op in hun dorps- of stadswapen.



Dat Sint Nicolaas al vele eeuwen een populaire heilige is kunnen we aflezen aan de grote hoeveelheid Nicolaaskerken en Nicolaaskathedralen die we in Europa zien.

3. Sint in Nederland

3.1 De Winterheiligen.



Sint Nicolaas is één van de "winterheiligen". De heiligen die de rij opent is op 11 november Sint Maarten. Ook Sint Maarten komt voor in Plaatsnamen. In de ons omringende landen is hij een soort Sinterklaas die pakjes rondbrengt.


Als er ergens het Sint Nicolaas feest wordt gevierd dan is het wel in Nederland en België. Gevierd op de vijfde december, Sinterklaasavond, de dag voor zijn sterfdag op 6 december.


Sint Pieter heeft dezelfde functie als de twee eerder genoemde maar die komen we alleen in het Nederlandse, Friese plaatsje Grouw tegen. Hij sluit de rij van de drie winterheiligen op 21 februari.

3.2 De heidense heilige.


Sint Nicolaas is eigenlijk een gekerstend oud-Germaans feest. De verering van de oppergod Wodan, de Germaanse tegenhanger van de Romeinse oppergod Mercurius.


Sint die over de daken rijd is Wodan. Zwarte Piet of
Pietje Pek is de volksnaam voor de duivel, de raven van Wodan.


De schimmel van de Sint is ook een afgeleide van Wodans paard.


Ook was Sint Nicolaas aanvoerder van de wildejacht, waarin de geesten van de gestorvenen de aarde bezoeken. Van deze luidruchtige ommegangen zijn enkele overblijfselen bewaard gebleven, zoals het Zwitserse Klaus-jagen.

3.3 Het kinderfeest.


Tijdens de hervorming nam men aanstoot aan de viering en de verering van de Roomse heilige.

Zo verbood men het zetten van de schoen en de broodoffers, het speculaas, de bisschopskoek.

Doch kon het gebruik niet uitroeien.


Bestond de schoenvulling in het verleden uit een pop,

een tol ..........

of een beer.


Nu worden giften als modelspoortreinen als gewoon beschouwd.


Waarom de Sint uit Spanje kwam? Hij was immers patroon van de zeevaart,
de zee die Spanje lange tijd beheerste.

Vandaar kwamen de appels van oranje.


Sint Nicolaas is de vriend van het gehele volksleven
maar toch in de eerste plaats de vriend van het kind!

Als afsluiting nog de allermooiste Sinterklaas postzegel uitgave !

Dank u Sinterklaasje .................... :-)

 


  
  Voor meer informatie: